Themajaar 2010: Indonesië

Wijk Kramat in Batavia in het oosten, de drukste verkeersweg. Fotograaf: Bodmer, F. / Shell-foto

Collectie: Nationaal Archief

Het project Beelden voor de Toekomst restaureert en conserveert de audiovisuele geschiedenis van Nederland en maakt deze beschikbaar voor de samenleving, nu en in de toekomst. Elk jaar staat binnen het project Beelden voor de Toekomst één thema centraal. Voor 2010 is dat Indonesië. Uit de collecties van het Nationaal Archief, EYE Film Instituut Nederland en het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, wordt archiefmateriaal gedigitaliseerd en ontsloten voor een breed publiek. Het hele jaar staan verschillende projecten en activiteiten op het programma waar Indonesië een hoofdrol in speelt. 

Nieuws en activiteiten

Video’s over Indonesië op Openbeelden.nl
Tong Tong Fair
Eerste Nederlandse films uit De Oost
Afscheid van Indië
Oranje Bitter, Nederland bevrijd!
Gamelan Remix
Collectieseminar en Home Movie Day
Verhalenarchief vol persoonlijke geschiedenissen
Boekpresentatie ‘Zwarte huid, Oranje hart’
Nationaal Archief beeldbank en Flickr stream

Kijk ook op de Indonesië-pagina van Beeld en Geluid voor uniek beeldmateriaal en een speciale DVD-box: www.beeldengeluid.nl/indonesie

Video’s over Indonesië op Openbeelden.nl
Beeld en Geluid heeft op het mediaplatform ‘Open Beelden’, 50 video’s over Indonesië toegevoegd. Deze video's zijn afkomstig uit de Polygooncollectie en geven een beeld van het leven in voormalig Nederlands-Indië, Indonesië en de Indische gemeenschap en cultuur in Nederland. De selectie bestaat uit beeldmateriaal van de jaren '20 tot eind jaren '70 in zowel zwart/wit als kleur. Een journaal uit 1927 toont bijvoorbeeld een inzamelingsactie op een landgoed in den Haag voor slachtoffers van een storm In Nederlands-Indië. Maar ook alledaagse beelden van een markt in Batavia en het herstel van een theeplantage eind jaren ‘40 zijn te zien op www.openbeelden.nl.

Tong Tong Fair
De Tong Tong Fair is het grootste Euraziatische evenement ter wereld dat plaatsvindt van 19 t/m 30 mei op het Malieveld in Den Haag. Met een uitgebreid cultureel programma, culinaire hoogstandjes en een Grand Pasar, trekt de beurs ruim 125.000 bezoekers. Tijdens de Tong Tong Fair zullen bijzondere items uit de foto-, muziek- en filmverzameling ‘Nederlands-Indië’ uit de archieven van Nationaal Archief, EYE en Beeld en Geluid op allerlei manieren gepresenteerd worden. Zo toont het Nationaal Archief foto's, kaarten en archiefstukken rondom Indonesië en Nederlands-Indië op een Multitouch Surface tafel. Beeld en Geluid vertoont op een interactieve landkaart van Indonesië een selectie filmbeelden en muziek. Bezoekers kunnen zo per regio kijken en luisteren naar de verschillende facetten van het leven in Indonesië en Nederlands-Indië door de jaren heen. Tijdens de Fair wordt in het Bibit-theater een filmprogramma vertoond met zeldzame filmbeelden uit de eerste decennia van de twintigste eeuw, Polygoonjournaals en de Nederlandse filmklassieker ‘Rubber’. Ook zijn er producties te zien van hedendaagse filmmakers waarin oude beelden worden ingezet om nieuwe verhalen te vertellen over Nederlands-Indië. Klik hier voor het filmprogramma

Eerste Nederlandse films uit De Oost
De eerste films die ooit in ‘De Oost’ door een Nederlander zijn gemaakt dateren van februari 1912 tot februari 1913. Ze zijn van de hand van Johann Christian Lamster die maar liefst 56 films draaide in Nederlands-Indië. EYE brengt ze uit in een dvd-box die op 4 juni 2010 wordt gepresenteerd tijdens het Beeld voor Beeld Filmfestival, samen met het boek dat KIT Publishers over J.C. Lamster uitgeeft. Tijdens de filmavond is er een speciale vertoning van een selectie uit zijn werk en worden enkele titels toegelicht.
 
Afscheid van Indië
De website Afscheid van Indië geeft toegang tot 175.000 archiefstukken uit binnen- en buitenland uit de periode 1940-1950. Door documenten beschikbaar te maken, wordt het mogelijk om meer te weten te komen van de eigen, Indische familiegeschiedenis, maar ook om inzage te krijgen in uniek bronmateriaal over de jaren veertig uit onder andere de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Australië. Op de website kunt u documenten raadplegen over de Japanse bezetting, de Bersiap-periode en de dekolonisatie van Nederlands-Indië.

Oranje Bitter, Nederland bevrijd!
In de Verdieping van Nederland wordt een tentoonstelling ingericht over de bevrijding van ons land, waarin ook verhalen over Indonesië uit deze periode aan bod komen, en objecten uit de collecties van de Koninklijke Bibliotheek en het Nationaal Archief. De tentoonstelling loopt van 27 april t/m 4 juli 2010 en er verschijnt een begeleidende publicatie.

Gamelan Remix
Uit de audio-archieven van Beeld en Geluid komt in september 2010 Gamelan muziek online beschikbaar. Bezoekers van de website kunnen daarna zelf remixen met deze traditionele Indonesische volksmuziek. De site zal in samenwerking met STEIM (Studio for Electro Instrumental Music) worden samengesteld.

Collectieseminar en Home Movie Day
Half oktober 2010 staat in het EYE Film Instituut de amateurfilm uit Indië centraal. Op 13 oktober vindt het EYE Collectieseminar plaats met de veelzeggende titel ‘Home away from home: amateur films made abroad’, over amateurmateriaal dat gemaakt is in voormalige Nederlandse kolonies. Vervolgens zal op 14 en 15 oktober in twee zalen van EYE een doorlopende reeks voorstellingen te zien zijn van Indisch amateurfilmmateriaal in de aloude Cineac-vorm. Deze Cineac-voorstelling zal gedeeltelijk doorlopen op zaterdag 16 oktober, tijdens de Home Movie Day: een jaarlijks terugkerend, wereldwijd evenement gewijd aan de amateurfilm. 

Verhalenarchief vol persoonlijke geschiedenissen
Het Verhalenarchief, een initiatief van het Nationaal Archief, verzamelt persoonlijke verhalen: familiegeschiedenissen, vrolijke, droevige, alledaagse en soms wonderlijke lotgevallen. Iedereen kan een verhaal insturen, zolang het niet meer heeft dan 500 woorden. Het Verhalenarchief gaat ook bevrijdingsverhalen over Indonesië verzamelen.

Boekpresentatie ‘Zwarte huid, Oranje hart’
Dat er ooit Afrikaanse mannen voor het leger in Indië zijn geronseld, is amper bekend. Journalist Griselda Molemans en fotograaf Armando Ello traceerden de oudste nazaten in Nederland, Ghana, de Verenigde Staten, Brazilië en Indonesië waar een grote groep afstammelingen woont die destijds koos voor het Indonesisch staatsburgerschap. Het levert een fascinerend boek op met ontroerende getuigenissen, prachtige portretten en veel onbekend historisch materiaal. Griselda Molemans presenteert haar boek ‘Zwarte huid, Oranje hart’ op 22 mei in het auditorium van de Koninklijke Bibliotheek en het Nationaal Archief (besloten bijeenkomst).

Nationaal Archief beeldbank en Flickr stream
Op www.flickr.com/nationaalarchief worden bijzondere items toegevoegd rondom het thema ‘Indonesië’. Een aantal is vorig jaar al op Flickr gezet. Op beeldbank.nationaalarchief.nl wordt vanaf mei een themapagina gewijd aan Indonesië.