FAQ Auteursrechten Fotocollecties

by-nc-sa Beelden voor de toekomst

Over de auteursrechtelijke (on)mogelijkheden bij massadigitalisering en online beschikbaarstelling van historische fotocollecties.

Binnen Beelden voor de Toekomst streven we naar een zo breed mogelijke publieke beschikbaarheid van de gedigitaliseerde fotocollecties. Anno 2010 is online beschikbaarstelling daarvoor een minimale vereiste geworden. Beelden online beschikbaar stellen is echter niet altijd zomaar mogelijk, want achter de fotocollecties gaan duizenden verschillende fotografen, fotopersbureaus en dus auteursrechthebbenden schuil. Beelden voor de Toekomst streeft ernaar elk van de rechthebbenden op te sporen en afzonderlijk om toestemming te vragen. Gezien de veelheid aan fotografen, rechthebbenden en de gevarieerde samenstelling van de collecties is het binnen een massadigitaliseringsproject als Beelden voor de Toekomst echter onmogelijk gebleken om alle rechthebbenden individueel te achterhalen.

Om de gedigitaliseerde fotocollecties toch online raadpleegbaar te maken, sloot het Nationaal Archief op vrijdag 10 december 2010 een overeenkomst met Pictoright, de collectieve beheersorganisatie voor visuele makers in Nederland. De overeenkomst maakt het mogelijk ook die delen van de collecties, waarvan de rechten niet bij het Nationaal Archief berusten of waarvan de auteursrechthebbenden onbekend zijn, online te kunnen tonen zonder de belangen van de betrokken rechthebbenden te schaden. Bijna honderdduizend historische foto's worden op deze manier voor iedereen gratis online raadpleegbaar op de beeldbank van het Nationaal Archief. Een collectieve overeenkomst voor historisch beeldmateriaal als deze is nieuw in Nederland, maar past binnen ontwikkelingen elders in Europa om auteursrechtelijke oplossingen te vinden voor een steeds verder digitaliserende beeldcultuur.

Begrijpelijkerwijs roept deze overeenkomst veel vragen op bij zowel de rechthebbenden als erfgoedinstellingen. Rechthebbenden vragen zich wellicht af wat er bij het Nationaal Archief gebeurt met hun materiaal? Betekent deze overeenkomst dat ze de zeggenschap over hun foto’s kwijt raken en verdient het Nationaal Archief of Pictoright geld aan hun foto’s? Ook binnen de erfgoedsector roept de overeenkomst allerhande vragen op: wat houdt deze overeenkomst precies in? Is een soortgelijke overeenkomst ook mogelijk voor andere instellingen en welke vormen van gebruik zijn wel en niet toegestaan?

Met het bijgevoegde document (zie onder) willen we een antwoord geven op deze en andere veelgestelde vragen over de de totstandkoming, inhoud en scope van de overeenkomst tussen het Nationaal Archief en Pictoright. Vanuit drie verschillende invalshoeken zal de overeenkomst bevraagd worden: inhoudelijk, vanuit de erfgoedsector en vanuit het perspectief van de auteursrechthebbenden. We hopen hiermee een bijdrage te leveren aan het inzichtelijker maken van de auteursrechtelijke mogelijkheden en onmogelijkheden bij het digitaliseren en online beschikbaarstellen van historische fotocollecties. Voorop staat echter steeds de gemene deler: het belang van een zo goed mogelijke preservering en conservering van de Nederlandse fotografische nalatenschap en het erfgoed de etalage geven die het verdient.

Download

Auteursrechtelijke (on)mogelijkheden bij massadigitalisering en online beschikbaarstelling van historische fotocollecties.

Meer Nieuws Share: