Conserveren en restaureren

[field_licencetype-term-raw] - [field_image_copyright-formatted]

Blikken met nitraatfilm

by

Van de honderdduizenden uren film-, audio- en videomateriaal en de miljoenen foto’s die liggen opgeslagen in de archieven, moet een flink deel worden behoed voor permanente vernietiging door erosie, schimmels, inktvraat en andere gevaren. Het gevaar bestaat dat waardevol materiaal voor goed verloren gaat. Acetaatdragers, magneetbanden, filmrollen, fotonegatieven en nog veel meer soorten dragers hebben niet het eeuwige leven. Binnen Beelden voor de Toekomst speelt conserveren en restaureren daarom een grote rol.

De archiefinstellingen die betrokken zijn bij het project hebben uiteraard een jarenlange ervaring met het behouden van audiovisueel erfgoed. Binnen Beelden voor de Toekomst kunnen zij hun krachten bundelen. Historici, restauratiespecialisten, catalogusexperts, conservatoren, samen zorgen ze ervoor dat ook toekomstige generaties kunnen leren en genieten van een eeuw Nederlandse beeldgeschiedenis.

Het proces van restaureren en conserveren door middel van digitalisering is onder te verdelen in de volgende stappen:

1. Selecteren materiaal
Welk materiaal komt in aanmerking voor digitalisering? Dit is een ingewikkeld proces met verschillende criteria, zoals het belang van het materiaal, de staat van verval en de vraag vanuit de eindgebruikers.

2. Voorbereiden voor digitalisering
Het originele materiaal wordt zo geprepareerd dat de digitaliseringmachines er mee overweg kunnen. Omdat het om zeer veel verschillende technieken en dragers gaat, is dit een complexe bezigheid.

3. Restaureren
Sommige films, foto’s of andere media zijn zo beschadigd, dat ze eerst gerestaureerd moeten worden. Pas daarna kan het materiaal gedigitaliseerd worden. Omdat dit een kostbaar proces is, gaat hier ook een uitgebreide selectie aan vooraf.

4. Digitaliseren
Het uiteindelijke digitaliseren is de eerste stap op weg naar onsterfelijkheid. Ook al zijn de dragers van digitale bestanden net zo goed onderhevig aan ouderdomsverschijnselen en omgevingsfactoren, de informatie blijft hetzelfde en is veel eenvoudiger over te zetten op een volgende drager.

5. Voorbereiden aanbesteding
Omdat het gaat om duizelingwekkende hoeveelheden materiaal, zal een groot deel van de digitalisering worden uitbesteed aan derde partijen.

6. Toevoegen metadata en vastleggen context
Nadat het materiaal gedigitaliseerd is, volgt een zeer belangrijke stap in het proces. Wat heeft de wereld immers aan een enorme hoeveelheid beelden, als niet precies duidelijk is wát er eigenlijk is gedigitaliseerd. Door het metadateren (toevoegen van informatie over de maker, de oorsprong, het jaartal, etc.) en contextualiseren (aanbrengen van categorieën en dwarsverbanden) krijgt het materiaal betekenis en wordt het gemakkelijk inzetbaar en vindbaar.