Onderzoek

by Beelden voor de toekomst

Beelden voor de Toekomst kent een looptijd van zeven jaar. Als je je bedenkt dat het internet nog maar een jaar of tien door het grote publiek gebruikt wordt, zal er waarschijnlijk nog veel veranderen tijdens de projectperiode. Nieuwe vormen van weergave en distributie zullen ontwikkeld worden. In 2013 gebruiken we technologieën die we ons misschien nu nog helemaal niet kunnen voorstellen. Om tot innovatieve diensten te komen, wordt continu onderzoek verricht.

Beelden voor de Toekomst wil hiermee de internationale positie van Nederland als voorloper op het gebied van digitalisering van cultureel erfgoed versterken. Kennisdeling speelt daarom een grote rol.

Auteursrecht
Het auteursrecht vormt voor Beelden voor de Toekomst een van de grote uitdagingen. Het overgrote deel van het te digitaliseren materiaal is namelijk auteursrechtelijk beschermd. De rechten liggen lang niet altijd bij het archief dat het materiaal in bewaring heeft. De rechthebbenden moeten eerst groen licht geven, voordat de films, video’s of foto’s geconserveerd, gedigitaliseerd en beschikbaar gemaakt kunnen worden.

Voor Beelden voor de Toekomst is het traceren en vervolgens betrekken van de rechthebbenden cruciaal. Uiteindelijk willen we bereiken dat van alle beschikbare collecties voldoende rechteninformatie is verzameld en vastgelegd om de content beschikbaar te kunnen stellen en te exploiteren.

Het materiaal dat gedigitaliseerd wordt, kan onder bepaalde voorwaarden beschikbaar worden gesteld. Er zijn veel variaties mogelijk, van open licenties tot gesloten licenties en alles daar tussenin. Binnen Beelden voor de Toekomst wordt daarom onderzoek gedaan naar geschikte licentiemodellen. In de komende jaren lopen onderzoek, licentiemodelvorming en het daadwerkelijk 'clearen' (vrijmaken) van rechten parallel. De onderzoeksresultaten zullen via publicaties worden gedeeld met iedereen die er interesse in heeft.

Neem voor meer informatie over auteursrechtonderzoek contact op met Martijn Arnoldus (ma@kl.nl)

Gebruikersonderzoek
Een belangrijke stap richting het succesvol beschikbaar maken van materiaal, is de contextualisering. De gedigitaliseerde audiovisuele content wordt daarbij zodanig voorbereid, dat zinvolle en gerichte toepassing mogelijk wordt. Voor het onderwijs wordt het materiaal bijvoorbeeld in een thematische, didactische context geplaatst die aansluit bij leermethodes en elektronische leeromgevingen.

De specifieke vraag naar contextinformatie van toekomstige gebruikers staat centraal. Gebruikersonderzoek speelt daarbij vanzelfsprekend een grote rol. Zo werden leerlingen en docenten actief betrokken bij het opzetten van het didactische platform ED*IT. Intensieve monitoring wijst uit hoeveel toegevoegde waarde de dienst heeft ten opzichte van het huidige lesmateriaal. 

Ook al ligt de focus van onderzoek in het begin vooral op het onderwijs, andere gebruikersgroepen worden ook in kaart gebracht. De leidende vraag is: hoe kunnen we het materiaal zo aanleveren, dat het grote publiek, de creatieve industrie en het onderwijs er maximaal profijt van hebben?

Marktonderzoek
Het gedigitaliseerde audiovisuele materiaal wordt zo breed mogelijk toegankelijk gemaakt voor eindgebruikers: het onderwijs, het brede publiek en de creatieve industrie. Daarvoor worden allerlei diensten ontwikkeld, waardoor het materiaal zijn meerwaarde krijgt. We steken daarom veel energie in het in kaart brengen van de wensen en behoeften van doelgroepen. Bovendien wordt onderzocht welke diensten en verdienmodellen in het binnen- en buitenland succesvol zijn gebleken. De opgedane kennis vormt de basis voor het ontwikkelen en in de markt zetten van innovatieve diensten.

Beelden voor de Toekomst ontwikkelt zelf diensten. Het is echter uitdrukkelijk de bedoeling om zowel publieke als private partijen te betrekken bij het beschikbaar maken van het materiaal. Zij hebben immers als geen ander inzicht in de specifieke dynamiek van hun markt. Er wordt actief gezocht naar ondernemingen die materiaal willen gebruiken voor het ontwikkelen van nieuwe diensten. We denken daarbij bijvoorbeeld aan uitgeverijen, omroepen, gameontwikkelaars, kabelaars en online distributiekanalen als Youtube.

Lees ook over de quickscan Video-on-Demand (VOD)

Trends
Beelden voor de Toekomst is het grootste digitaliserinsproject dat Nederland ooit gekend heeft. Gedurende zeven jaar zal er veel ervaring opgedaan worden met de digitalisering en ontsluiting van de belangrijkste Nederlandse audiovisuele collecties. Innovatieve diensten zullen het Onderwijs, de Creatieve industrie en het Brede publiek toegang geven tot een enorm aanbod van digitale audiovisuele content. Beelden voor de Toekomst zal hiermee een bijdrage leveren aan een sterkere kenniseconomie.

Belangrijk is om alle opgedane kennis te delen en in een bredere context te plaatsen. Op de researchpagina's houden we nationale en internationale trends bij die we zien op het gebied van digitalisering en ontsluiting van audiovisueel erfgoed.

Op de Images for the Future Delicious-pagina vindt u links naar online artikelen die op welke manier dan ook te maken hebben met digitalisering van erfgoed.